Fragebogen'la, Türkçesiyle Soruşturma ile karşılaştığımda 16–17 yaşında olmalıyım. Yapı Kredi'den diye hatırladığım Günlükler kitabının içindeydi. Daha önce Andorra'yı okumuştum. Homo Faber'i bolca üst sınıflardan dinlemiştim. Şansınıza göre ikisinden birinin içinden geçmek zorundaydınız.
Soruları ilk kez WHW'nin "İnsan Neyle Yaşar?" başlıklı 11. İstanbul Bienali'ne bu anketlerin el yazısıyla doldurulup bırakıldığı bir versiyonuyla paylaşmak istedim. Başvurdum. Kabul olmadı.
Seneler boyunca sorular beni izledi; 16. İstanbul Bienali'ndeki öykülerime dahil oldular. Sonunda bu sene, yani 2026'da, bu soruları genişçe paylaşmanın bir yolunu bulduğumu hissediyorum. İlerleyen günlerde 1–2 alışılmış kanaldan duyurularını da yapacağım.
Çeviri bana ait, Yapı Kredi Yayınları'ndan ve Suhrkamp'dan bir izin almadım. Soruların bir yankısı olan ve kâr amacı gütmeyen bu projeyi hoş göreceklerini umuyorum.
Cevapları gireceğiniz boş alanlarda sizden önce cevap verenlerden yankıları görüyorsunuz, karıştırılmış. Dilerseniz cevaplarınız bu yankılar arasına katılabilir.
Şubat 2026
F. Ali Taptık
Max Frisch'in 1966 tarihli "Fragebogen" (Soru Formu) metni, yazarın anlatıdan çok düşünsel denemelere yöneldiği geç döneminin önemli ürünlerinden biridir. Metin ilk olarak bağımsız bir kitap olarak değil, Frisch'in edebî günlüğü olan Tagebuch 1966–1971 içinde yer alan bir bölüm olarak ortaya çıktı.
Bu günlük, yazarın 1960'ların ortasında Roma'dan İsviçre'ye dönüp daha içe dönük bir yaşam sürmeye başladığı dönemin notlarını içerir ve ilk kez 1972'de yayımlanmıştır.
"Fragebogen" bu günlüğün en dikkat çekici parçalarından biridir. Metin, klasik anlatı ya da deneme formundan tamamen uzaklaşarak yalnızca sorulardan oluşur. Bu sorular evlilik, dostluk, para, ölüm, çocuk sahibi olmak, umut, mizah ve insan soyunun geleceği gibi hem kişisel hem toplumsal konulara yöneliktir. Okura herhangi bir yorum ya da cevap verilmez; metnin anlamı, okuyanın kendi cevaplarını düşünmesiyle ortaya çıkar.
Eleştirmenler bu bölümün, günlüğün biçimsel ve düşünsel zirvesi olduğunu belirtir. Görünüşte basit ya da oyun gibi duran sorular, cevaplandıkça kişinin kendi çelişkilerini açığa çıkarır. Metin gördüğü ilgi üzerine daha sonra bağımsız kitap olarak da yayımlanmış ve Frisch'in en özgün metinlerinden biri kabul edilmiştir.
Paylaştığınız için çok teşekkürler.
Onagöre'nin dükkanında FRISCH1966 kuponu ile indirim alabilirsiniz.